Publicatie Laka-bibliotheek:
Kernenergie in beweging (1982)
| Auteur | C.Andriesse, A.Heertje |
![]() | - |
| Datum | februari 1982 |
| Classificatie | 6.01.0.00/42 (ALGEMEEN) |
| Opmerking | Online beschikbaar op archive.org |
| Voorkant | ![]() |
Uit de publicatie:
VOORWOORD
Wij gebruiken ieder bijna honderd maal meer energie dan ons lichaam opbrengt. Die extra energie halen we uit de natuur. We hebben de natuur tot dienares gemaakt en zijn welvarend geworden.
Het grote energiegebruik werpt problemen op. Weliswaar zijn de energiebronnen van de natuur talrijk en verscheiden, maar hun beschikbaarheid is beperkt. Alleen als we tijdig nieuwe bronnen aanboren en ontwikkelen kunnen we een blijvend tekort voorkomen. In de naaste toekomst zal het aantal mensen op de wereld dat energie vraagt nog met enkele miljarden toenemen. Deze groei dreigt het evenwicht in de natuur te verstoren.
Een nieuwe bron wordt geboden door de kernenergie: volstrekt eigensoortig naast de stromingsbronnen en de fossiele energiebronnen. De splijting van uraniumkernen is pas in 1938 ontdekt. Sindsdien hebben onderzoekers en ingenieurs er veel ervaring mee opgedaan. Ze zijn vertrouwd geraakt met splijtingsreacties en de radioactieve splijtingsprodukten. Verder hebben zij de mogelijkheid bestudeerd om kernsplijting toe te passen voor het opwekken van energie, met name van elektriciteit.
Regeringen meenden dat kernenergie een noodzakelijke en gelukkig tijdig beschikbare energiebron was. Was hij niet schoon, goedkoop en bijna onuitputtelijk? Reeds in de jaren vijftig werden in Engeland vier kernreactoren en in de Sovjet-Unie zes kernreactoren in bedrijf gesteld. In andere landen kwam de ontwikkeling in het begin van de jaren zestig op gang. Nederland kwam wat achteraan met de reactoren bij Dodewaard en Borssele, die respectievelijk in 1969 en 1973 elektriciteit zijn gaan leveren. Tussen 1965 en 1975 werd het aantal grote kernenergiecentrales in de wereld uitgebreid van enkele tientallen tot ruim tweehonderd. Toen stagneerde deze ontwikkeling.
Kort na 1970 kwam in de vrije wereld een protestbeweging op gang. Twijfel greep om zich heen. Is kernenergie inderdaad schoon, goedkoop en bijna onuitputtelijk? Draagt deze bron niet bij aan de verspreiding van kernwapens? Wat te doen met de, radioactieve splijtingsprodukten? Zijn de centrales afdoende beveiligd tegen storingen? Het ongeluk met de centrale bij Harrisburg in de Verenigde Staten, dat weliswaar geen slachtoffers vergde maar wel ernstig en kostbaar was, heeft deze kritische vragen een aanzienlijk gewicht gegeven. De in brede kring duidelijk geworden mogelijkheden en gevaren van deze technologie zijn het onderwerp van een politieke discussie. Kernenergie is in de waagschaal gesteld.
Wat is kernenergie ons eigenlijk waard? De discussie gaat vooral over waarden en nauwelijks over feiten. Maar waarden staan niet los van feiten. Daarom is een politieke afweging van de bruikbaarheid van kernenergie onmogelijk zonder in te gaan op de feiten. Het is de — misschien verwaarloosde — plicht van onderzoekers om de feiten van kernenergie, waarover men het eens is, aan een breed publiek bekend te maken.
Dit boek is een poging daartoe. Ook al is het niet het eerste over dit onderwerp, het is wel het eerste in zijn opzet. Om een zo betrouwbaar mogelijke bron van feiten te zijn is het geschreven door een groot aantal vakmensen, die elk op het gebied van hun deskundigheid een hoofdstuk hebben verzorgd. De nadruk ligt op de Nederlandse situatie. Waarde-oordelen zijn zoveel mogelijk achterwege gelaten en het hele terrein van de kernenergieproblematiek wordt bestreken. Deze opzet heeft het voordeel dat onderwerpen, die vanwege hun belang door verschillende auteurs worden behandeld, goed uit de verf komen. De toegankelijkheid wordt bovendien bevorderd doordat een uitgebreid register is opgenomen.
De schrijvers hopen dat dit boek in een behoefte aan gedegen feitelijke informatie zal voorzien. Die behoefte bestaat waar een nuchtere en zakelijke afweging plaatsvindt om tot een politiek oordeel te komen. Zij doet zich ook gevoelen in het geval dat Nederland verder zal afzien van de bouw van kerncentrales, omdat de landen om ons heen intussen veel van die centrales hebben gebouwd. Wellicht plaatst die ontwikkeling de brede maatschappelijke discussie in een ander licht.
De redacteuren Doorwerth/Naarden, maart 1982
Deze publicatie is digitaal beschikbaar in de Laka-biblitoheek maar de pdf staat niet online.
Mail ons (info@laka.org) als u de pdf toegestuurd wilt krijgen (met onderwerp, volgnummer en titel). U kunt natuurlijk ook langskomen.


