Stichting Laka

Publicatie Laka-bibliotheek:
De Energie-Keuze-Enquête (1994)

Auteur	Werkgroep Energie en Milieuonderwijs
Datum	juni 1994
Classificatie	1.01.1.20/05 (OPINIE - PEILINGEN)
Voorkant

1. Inleiding

Sinds 1986 wordt er door de werkgroep Energie- & Milieuonderzoek van de 
Rijksuniversiteit Leiden in opdracht van in eerste instantie bet ministerie van 
VROM en later mede in opdracht van het ministerie van EZ halfjaarlijkse 
onderzoek verricht naar publieksoordelen over de toepassing van kernenergie, 
kolen en andere energiebronnen. Mede naar aanleiding van de resultaten van dit 
onderzoek rees de vraag wat het effect zou zijn van informatieverschaffing over 
de verschillende energieopties op voorkeuren voor deze opties. Om dit effect te 
onderzoeken is in november/december 1993 de zogenaamde Energie-Keuze-
Enquête afgenomen.
In dit rapport worden de resultaten van de Energie-Keuze-Enquête besproken. 
Omdat het bier een wat minder gebruikelijk enquêtetype betreft wordt hieronder 
ingegaan op het fenomeen keuze-enquête. Vervolgens worden de hoofdlijnen van 
het aan de respondenten aangeboden keuzeprobleem uiteen gezet. In de volgende 
hoofdstukken komen de theoretische achtergronden van het soort voorlichtings- en 
beslisproblemen dat in deze context speelt aan bod (Hoofdstuk 2) en wordt 
uitgebreider ingegaan op de opzet van de Energie-Keuze-Enquête (Hoofdstuk: 3) 
alvorens de resultaten van de Energie-Keuze-Enquête aan bod komen 
(Hoofdstuk: 4). Tenslotte worden de belangrijkste conclusies samengevat 
(Hoofdstuk 5).

1.1. Wat is een keuze-enquête?
Opinieonderzoek vormt vaak een bruikbaar instrument voor de bepaling van bet
maatschappelijk draagvlak voor beleidsmaatregelen. Voor bepaalde doeleinden 
schiet opinieonderzoek zoals dat over het algemeen verricht wordt echter tekort. 
De meeste beleidsmaatregelen houden de keuze van bepaalde opties boven andere 
beleidsalternatieven in. Terwijl de beleidsmaker dus een keuze heeft moeten 
maken uit verschillende beleidsopties, wordt deze keuze over het algemeen niet 
voorgelegd aan respondenten in opinieonderzoek. Hierdoor ontstaat een situatie 
waarin respondenten een oordeel geven over een beleidsmaatregel zonder in hun 
oordeelsvorming expliciet de mogelijke alternatieven te betrekken. Zo kunnen er 
enerzijds situaties ontstaan waarin het publiek een bepaalde beleidsmaatregel lijkt 
af te keuren, terwijl ze wanneer ze de keuze had gekregen de onderhavige 
maatregel had verkozen boven alternatieve maatregelen, en anderzijds situaties 
waarin het publiek ogenschijnlijk de onderhavige maatregel steunt, terwijl de 
voorkeur - had men de keuze gekregen - in feite uitgaat naar een alternatief. Een 
tweede bezwaar dat wel tegen traditioneel opinieonderzoek aangevoerd wordt, is 
dat, met name wanneer het over complexe (technologische) problemen gaat, een 
substantieel deel van de bevolking over onvoldoende informatie beschikt om een 
weloverwogen oordeel te vormen.
De zogenaamde Energie-Keuze-Enquête die in dit rapport wordt verslagen trachtte
tegemoet te komen aan bovenstaande bezwaren. Ten eerste richtte de Energie-
Keuze-Enquête zich op de keuze van energieopties boven andere energieopties. 
Ten tweede werden respondenten geïnformeerd over de belangrijkste consequenties 
van de verschillende keuzemogelijkheden alvorens zij een daadwerkelijke voorkeur 
uitspraken.

Deze publicatie is alleen op papier bij Laka beschikbaar, niet als pdf.
Publicaties zijn te leen of informeer of we een kopie kunnen maken. Soms, als we tijd hebben, lukt dat tegen kostprijs van de kopieën.