Stichting Laka

Publication Laka-library:
Vrije stroom, vieze stroom, weg stroom? Effecten liberalisering elek. markt (2005)

Author	CE Delft, Klooster, Schillemans
Date	September 2005
Classification	1.01.7.10/83 (ELECTRICITY - PRICE / CAPACITY / CONSUMPTION)
Front

Samenvatting

Aanleiding
In de afgelopen jaren is de marktwerking in de energiesector sterk toegenomen. 
De sector is geliberaliseerd en de spelers bereiden zich nu voor op privatisering en 
een verdere internationalisering van de bedrijfsvoering.

Het leidmotief bij liberalisering is de gedachte dat - als gevolg van het 
introduceren van meer marktwerking - een sterke concurrentie zal ontstaan die 
bedrijven prikkelt  tot voortdurende efficiencyverbetering en productontwikkeling. 
Dit zou dan  vervolgens gunstig uitwerken op de keuzevrijheid, kosten en tarieven 
in de  betreffende sector, waar de eindgebruiker uiteindelijk van zou moeten 
profiteren. Daarmee staat bij de liberalisering van de energiemarkt met name de 
doelstelling 'betaalbare energie' centraal. Het bevorderen van energiebesparing 
resp. een schone  en betrouwbare energievoorziening zijn geen expliciete 
doelstellingen van liberalisering.

Voorafgaand aan en tijdens het proces van liberalisering is door een aantal partijen
ook gewezen op mogelijke minder gewenste neveneffecten op de publieke belangen 
'betrouwbare energievoorziening' en 'milieukwaliteit'. Ook zijn twijfels geuit over 
de lange termijn effecten van liberalisering op betaalbaarheid, bijvoorbeeld in 
hoeverre kostenbesparingen worden doorgegeven aan de eindverbruikers.

We zijn inmiddels een aantal jaren en ervaringen met liberalisering in de 
energiemarkt verder. Voor de Bezinningsgroep Energie (BG) is dit aanleiding om 
de (tussen)balans op te maken over de gevolgen voor drie 'pijlers' van het 
energiebeleid, namelijk:
• schoon (indicator: CO2-emissies);
• betrouwbaar (indicator: leveringszekerheid) (1);
• betaalbaar (indicator: kosten bedrijven / tarieven klanten).

Afbakening
Gelet op het karakter van de notitie en de beperkte omvang van de opdracht is niet 
gestreefd om een methodisch correcte, integrale ex-post effectstudie van de 
liberalisering van de energiemarkt uit te voeren. Verder nemen we niet de gehele
energiemarkt in beschouwing, maar richten we ons op een belangrijk segment
daarvan: elektriciteit.

In onze analyse beschrijven we eerst de gevolgen van liberalisering als zodanig op 
de bovengenoemde indicatoren. Daarna gaan we in op de gevolgen van eventuele 
flankerende maatregelen. Dit levert tezamen dan weer een 'netto' beeld van de 
ontwikkeling van de betreffende indicatoren.

(1) Een andere vorm van betrouwbaarheid, namelijk 'voorzieningszekerheid' maakt
geen onderdeel uit van onze analyse. Dit vergt namelijk een geopolitieke analyse, 
die buiten het bestek van deze notitie valt.

This publication is only available at Laka on paper, not as pdf.
You can borrow the publication or request a copy. When we're available, this is possible for a small fee.