Laka Foundation

Publication Laka-library:
Radioactief afval uit de operationele fase van geavanceerde reactoren. Een verkennende inventarisatie van de beschikbare kennis (2026)

AuthorA.C.Hengeveld, M.vd Linden
6-01-5-50-97.pdf
DateApril 2026
Classification6.01.5.50/97 (WASTE - RADIOACTIVE WASTE GENERAL)
Front

From the publication:

Radioactief afval uit de operationele fase van geavanceerde reactoren
Een verkennende inventarisatie van de beschikbare kennis
RIVM-rapport 2025-0175
A.C. Hengeveld | M. van der Linden
Dit onderzoek werd verricht in opdracht van het ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat in het kader van Nucleaire veiligheid en stralingsbescherming

Publiekssamenvatting
De laatste jaren is er in de politiek en in de samenleving veel aandacht voor 
kernenergie. Een voordeel van nieuwe kerncentrales is dat ze energie kunnen 
opwekken zonder het klimaat veel te belasten, omdat ze geen fossiele brandstoffen 
gebruiken. Bij de opwekking van kernenergie ontstaat radioactief afval. Dat moet 
veilig worden opgeborgen, zodat het – ook op de lange termijn – de volksgezondheid
en het milieu niet kan schaden.
In de wereld van kernenergie wordt er gewerkt aan nieuwe typen kernreactoren. 
Sommige geavanceerde reactoren gebruiken andere materialen om de opgewekte warmte 
af te voeren, zoals gas, vloeibaar metaal, of gesmolten zout. Reactoren met deze 
koelmiddelen werken anders dan de met water gekoelde reactor die nu in Nederland 
bestaat (de kerncentrale Borssele in Zeeland). De meeste geavanceerde reactoren 
zijn nog niet klaar om te bouwen, omdat de ontwerpen nog niet af of goedgekeurd 
zijn.
Doordat sommige geavanceerde reactoren op een andere manier werken, zullen ze ander
radioactief afval opleveren dan nu. Om hierop voorbereid te zijn, beschreef het
 RIVM de eigenschappen van radioactief afval van vier typen geavanceerde reactoren
die verschillende koelmiddelen gebruiken: water, gas, metaal en gesmolten zout. 
Waar mogelijk schatte het RIVM hoeveel radioactief afval ze veroorzaken. Want ook 
bij het gebruik van geavanceerde reactoren zal radioactief afval ontstaan, dat 
voor lange tijd veilig zal moeten worden opgeslagen (de ‘eindberging’).
Hoe meer de centrale afwijkt van de klassieke reactor zoals Borssele, hoe meer het
afval daarvan verschilt, zo blijkt. Bijvoorbeeld welke radioactieve stoffen erin 
zitten en welke eigenschappen het afval heeft. Deze eigenschappen hebben gevolgen 
voor de manier waarop het afval moet worden verwerkt en opgeslagen. De aard en 
omvang van de radioactieve afvalstromen hangen uiteindelijk af van het precieze 
reactorontwerp. Dat geldt ook voor ontwikkelingen op het gebied van opwerking en 
verwerking van afval.
Het zal naar verwachting nog jaren duren voordat het mogelijk is om geavanceerde 
reactoren te bouwen. Als dat gebeurt, zullen de overheid en de COVRA (het bedrijf 
dat de opslag van radioactief afval in Nederland regelt) met deze verschillen 
rekening moeten houden.