Laka Foundation

Publication Laka-library:
Irak

AuthorKoninklijk Instituut voor de Tropen
Date
Classification5.15.0.00/03 (IRAQ)
Front

From the publication:

Inleiding

Irak, of zoals de Arabieren zeggen 'al Jumhuriyya al-'Iraqiyya' is gelegen in het 
gebied dat ook buiten het Nabije Oosten als Mesopotamië een algemene bekendheid 
heeft. Eufraat en Tigris waren en zijn nog steeds de twee levensaders. Deze twee 
stromen brengen het voor de landbouw zo noodzakelijke water naar de in de loop 
vanmiljoenen jaren in een woestijnmilieu opgebouwde sedimentatievlakte. In 
tegenstelling tot de situatie in Egypte heeft het landschap hier een open karakter. 
Deze openheid heeft het land, dat een oppervlakte heeft van 435.000 km2 (bijna 11x
Nederland) en een bevolking van 12 miljoen (1977), gemaakt tot een gemakkelijk van 
buitenaf te betreden en te beïnvloeden gebied. Dit verklaart mede de pluriformiteit 
van de hier thans levende bevolking en de wisselingen die in de loop der tijd in de 
bestaansbasis van Tweestromenland zijn opgetreden. Nu eens was het gebied dank 
zij een sterk centraal gezag het domein van sedentaire akkerbouwers, dan weer 
waren het nomadische veetelers die er rondtrokken. Deze wisselingen lopen parallel 
met perioden van bloei en verval die het gebied heeft gekend. De Soemerische, 
Babylonische en Assyrische kulturen dateren alle van ver voor het begin van onze 
jaartelling. De Soemerische en Babylonische beschaving was gebaseerd op de 
geïrrigeerde landbouw in de alluviale sedimentatievlakte van Eufraat en Tigris, 
de Assyriërs daarentegen bewoonden het regenlandbouwgebied in het wat meer 
noordwestelijk gelegen Zagros-Voorland. Ook tijdens de grote bloeiperiode van 
de Abassidendynastie van 750 tot 1258 n. Chr. vormde de akkerbouw de basis van 
het bestaan in het Tweestromenland. Na deze tijd echter brak opnieuw een periode 
van verval aan. Het werden de meest sombere en duistere eeuwen voor het land. 
Nomadische veeteelt was praktisch nog de enige wijze om te overleven. 
Regelmatigoptredende epidemieën decimeerden de bevolking.
Aan de stichting en de val van de Abassidendynastie zijn gebeurtenissen 
voorafgegaan die zeer ingrijpend zijn geweest voor de daarna volgende eeuwen 
en doorwerken tot op de dag van vandaag. Daar is in de eerste plaats de arabisering
en islamisering van het Tweestromenland in de 7e eeuw n. Chr. In de tweede plaats 
is er de verwoesting van het reeds duizenden jaren bestaande irrigatiesysteem bij 
de Mongoleninvallen onder Jenghis Khan in 1258. Deze laatste gebeurtenis 
dompelde het land in een zo trieste en uitzichtloze situatie als het voorheen nimmer 
had gekend. Dit heeft twee tot drie eeuwen geduurd. De islamisering en arabisering 
heeft een blijvend stempel op de bevolking gedrukt.
Ook thans nog wonen in het gebied overwegend islamitische Arabieren. De 
bevolkingssamenstelling is echter sterk heterogeen. De meerderheid bestaat uit de 
in de alluviale sedimentatievlakte van Eufraat en Tigris wonende Arabische shi'ieten,
 de politieke macht is gekoncentreerd bij de in het noordwesten levende Arabische 
soennieten die met ongeveer 20% van de bevolking de grootste religieuze 
minderheid vormen. De belangrijkste etnische minderheid wordt gevormd door de 
in het noorden wonende en naar een eigen staat strevende, overwegend soennietische 
Koerden. Politieke instabiliteit behoort vooral hierdoor tot de kenmerken van het land.

This publication is only available at Laka on paper, not as pdf.
You can borrow the publication or request a copy. When we're available, this is possible for a small fee.